Κάθε γονιός θέλει να έχει μια όμορφη και ουσιαστική σχέση με το παιδί του. Θέλει να υπάρχει εμπιστοσύνη, επικοινωνία, γέλιο και η αίσθηση ότι το παιδί μπορεί να μιλήσει ανοιχτά χωρίς να φοβάται.
Μερικές φορές, όμως, η ανάγκη να παραμένει αυτή η σχέση ήρεμη και χωρίς συγκρούσεις μπορεί να οδηγήσει σε συνεχείς υποχωρήσεις. Ένα «όχι» μετατρέπεται σε «εντάξει», ένας κανόνας χαλαρώνει και μια συνέπεια που είχε ανακοινωθεί τελικά δεν εφαρμόζεται.
Το πρόβλημα δεν είναι η τρυφερότητα ούτε το γεγονός ότι ένας γονιός θέλει να βλέπει το παιδί του χαρούμενο. Η δυσκολία αρχίζει όταν η προσπάθεια να είμαστε πάντα αρεστοί καταλήγει να επηρεάζει σταθερά τα όρια που χρειάζεται ένα παιδί.
Όταν δυσκολευόμαστε να πούμε «όχι»
Στην καθημερινότητα υπάρχουν πολλές μικρές καταστάσεις στις οποίες ένας γονιός μπορεί να αλλάξει γνώμη προκειμένου να αποφύγει την ένταση.
Ίσως τελικά να αγοράσει κάτι που είχε αρνηθεί, επειδή το παιδί επιμένει. Ίσως να παρατείνει τον χρόνο μπροστά στην οθόνη για να σταματήσει η γκρίνια ή να ανακοινώσει μια συνέπεια και στη συνέχεια να μην την εφαρμόσει.
Μία τέτοια περίπτωση δεν καθορίζει από μόνη της τη συμπεριφορά ενός παιδιού. Όταν όμως η υποχώρηση γίνεται επαναλαμβανόμενο μοτίβο, το παιδί μπορεί να καταλάβει ότι ένα όριο δεν είναι πραγματικά σταθερό.
Έτσι, μπορεί να μάθει ότι αν επιμείνει αρκετά, κλάψει ή αντιδράσει έντονα, υπάρχει πιθανότητα η αρχική απόφαση να αλλάξει.
Τα παιδιά χρειάζονται γονείς, όχι απαραίτητα «κολλητούς»
Η σχέση γονιού και παιδιού μπορεί να είναι πολύ κοντινή χωρίς οι ρόλοι να γίνονται ίδιοι.
Ο γονιός μπορεί να ακούει το παιδί, να συζητά μαζί του, να γελά, να δείχνει κατανόηση και να δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου το παιδί αισθάνεται ασφαλές. Παράλληλα, όμως, παραμένει ο ενήλικας που έχει την ευθύνη να θέτει τα απαραίτητα όρια.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η άποψη του παιδιού δεν έχει σημασία. Σημαίνει ότι δεν χρειάζεται κάθε οικογενειακή απόφαση να καταλήγει σε διαπραγμάτευση.
Ένα παιδί μπορεί να εκφράσει έντονα αυτό που θέλει και ο γονιός μπορεί να το ακούσει χωρίς να είναι υποχρεωμένος να αλλάξει την απόφασή του.
Το παιδί μπορεί να θυμώσει μαζί σας και να εξακολουθεί να νιώθει ότι το αγαπάτε
Αυτό είναι ίσως ένα από τα πιο δύσκολα σημεία για έναν γονιό. Όταν το παιδί αντιδρά σε ένα όριο, είναι εύκολο να γεννηθεί η σκέψη ότι η σύγκρουση μπορεί να απομακρύνει τη σχέση.
Όμως το γεγονός ότι ένα παιδί θυμώνει δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο γονιός έκανε κάτι λάθος.
Αν, για παράδειγμα, έχει έρθει η ώρα να κλείσει το tablet, το παιδί μπορεί να διαμαρτυρηθεί και να θεωρήσει την απόφαση άδικη. Ο γονιός μπορεί να αναγνωρίσει το συναίσθημά του χωρίς να αλλάξει τον κανόνα:
«Καταλαβαίνω ότι θέλεις να συνεχίσεις να παίζεις και ότι σε στενοχωρεί που πρέπει να σταματήσεις. Παρ’ όλα αυτά, είχαμε συμφωνήσει ότι τώρα τελειώνει ο χρόνος στο tablet».
Με αυτόν τον τρόπο το παιδί ακούει ότι το συναίσθημά του έχει χώρο, ενώ παράλληλα καταλαβαίνει ότι ένα όριο μπορεί να παραμείνει σε ισχύ.
Η αγάπη δεν χρειάζεται να αποδεικνύεται με συνεχείς υποχωρήσεις
Ένα συνηθισμένο μπέρδεμα είναι η ιδέα ότι ένας καλός γονιός πρέπει να κάνει το παιδί του συνεχώς χαρούμενο.
Στην πραγματικότητα, η αγάπη εκφράζεται με πολλούς τρόπους: με χρόνο, φροντίδα, τρυφερότητα, ενδιαφέρον, ασφάλεια και ουσιαστική επικοινωνία. Δεν χρειάζεται κάθε δυσάρεστη στιγμή να διορθώνεται με μια υποχώρηση.
Το παιδί μπορεί να στενοχωρηθεί επειδή δεν πήρε αυτό που ήθελε και ταυτόχρονα να αισθάνεται απόλυτα ασφαλές μέσα στη σχέση του με τον γονιό του.
Γιατί η απογοήτευση είναι μέρος της καθημερινότητας
Κανείς δεν παίρνει πάντα αυτό που θέλει. Τα παιδιά, όπως και οι ενήλικες, χρειάζεται σταδιακά να μάθουν να διαχειρίζονται τη ματαίωση και την απογοήτευση.
Στην οικογένεια υπάρχουν πολλές μικρές ευκαιρίες για να μάθει ένα παιδί ότι μπορεί να ακούσει ένα «όχι», να θυμώσει ή να στενοχωρηθεί και στη συνέχεια να διαχειριστεί αυτό το συναίσθημα.
Οι κανόνες του σπιτιού, ο περιορισμός του χρόνου μπροστά στις οθόνες, η αναμονή για κάτι που επιθυμεί ή η αποδοχή μιας απόφασης που δεν του αρέσει είναι καθημερινές καταστάσεις μέσα από τις οποίες μπορεί να εξασκηθεί στη διαχείριση της απογοήτευσης.
Μπορείς να είσαι τρυφερός γονιός και ταυτόχρονα να βάζεις όρια
Το ζητούμενο δεν είναι να γίνει ο γονιός αυστηρός ή απόμακρος. Ούτε χρειάζεται να φοβάται ότι ένα «όχι» θα χαλάσει τη σχέση με το παιδί.
Η ουσιαστική σχέση χτίζεται όταν το παιδί γνωρίζει ότι μπορεί να εκφράσει όσα αισθάνεται, ακόμη και όταν διαφωνεί, αλλά παράλληλα γνωρίζει ότι υπάρχουν όρια και κανόνες που οι ενήλικες είναι υπεύθυνοι να τηρούν.
Μπορείτε να ακούτε, να εξηγείτε, να αγκαλιάζετε και να δείχνετε κατανόηση χωρίς να υποχωρείτε κάθε φορά που το παιδί αντιδρά.
Γιατί τελικά το παιδί δεν χρειάζεται έναν γονιό που θα συμφωνεί μαζί του σε όλα. Χρειάζεται έναν ενήλικα που θα το αγαπά σταθερά, ακόμη και όταν εκείνο είναι θυμωμένο, και θα μπορεί να του προσφέρει όρια μαζί με ασφάλεια και τρυφερότητα.
