Connect
To Top

“ΑΜΟΛΑ ΚΑΛΟΥΜΠΑ…” – Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΑΡΑΕΤΟΥ

Όποιος έχει φτιάξει χαρταετό με καλάμια και χρωματιστό χαρτί…  να σηκώσει το χέρι!

Ήταν ιεροτελεστία, θυμάμαι… μέρες πριν την Καθαρά Δευτέρα, επιλεγόταν με προσοχή τα καλάμια. Το χαρτί έπρεπε να είναι καλής ποιότητας και σε φανταχτερά χρώματα. Σπάγγος μπόλικος, κόλλες, ψαλίδι και εφημερίδες συγκεντρώνονταν στην αυλή και συνήθως Σάββατο πρωί ξεκινούσε η κατασκευή.

Η κατασκευή του χαρταετού, τότε στα παιδικά μας χρόνια , ήταν σημαντική και σοβαρή υπόθεση. Έπρεπε να γίνει τέλειος για να πετάξει ψηλά. Όλα έπρεπε να γίνουν με ακρίβεια, τα ζύγια, η ουρά, τα αφτιά… το λάθος στη λεπτομέρεια έκρινε πολλά.

Οι μεγάλοι άντρες του σπιτού αρχικά βοηθούσαν και μετέδιδαν την “τεχνογνωσία”, με το πέρασμα των χρόνων επέβλεπαν απλώς. Καθήκον του μεγάλου αδερφού ήταν η κατασκευή και εγω , το μικρό, χωνόμουν για να βοηθήσω αλλά κατέληγα να κόβω απλά με το ψαλιδάκι στον σπάγγο στο σημείο που υποδεικνυόταν από τον big brother!

Ωραία χρόνια, όμορφα. Η Καθαρά Δευτέρα, άρρητα συνδεδεμένη με τον χαρταετό!

Ένα έθιμο από την μακρινή Ανατολή που έγινε αναπόσπαστο κομμάτι και της δικής μας παράδοσης.

 

Η ΙΣΤΟΡΙΑ 

Η ιστορία του φαίνεται πως ξεκινά  2.400 χρόνια πριν στην Κίνα. Ο αυτοκράτορας της Κίνας Γουέν Χσουν έκανε πειράματα πτήσεων με αετούς φτιαγμένους από μπαμπού, χρησιμοποιώντας για επιβάτες τους κρατούμενούς του. Οι τυχεροί που επιζούσαν κέρδιζαν την ελευθερία τους.

Αρχικά  υλικό κατασκευής των χαρταετών δεν ήταν το χαρτί, αλλά το ξύλο. Οι λαοί της Ανατολής χρησιμοποιούσαν τους χαρταετούς σε μαγικές τελετές, θρησκευτικές εκδηλώσεις και σε τελετουργίες για τον εξορκισμό του κακού. Πίστευαν ότι όσο ψηλότερα ανεβεί ο αετός τόσο πιο τυχεροί θα είναι.
Μια από τις πιο εντυπωσιακές γιορτές με χαρταετούς που ”χορεύουν” στους αιθέρες πραγματοποιείται εδώ και χιλιάδες χρόνια στη Βόρεια Ινδία, για την υποδοχή της άνοιξης, με εντυπωσιακές τελετές που έχουν τις ρίζες τους στην ινδουιστική μυθολογία. Για τον ίδιο λόγο, στη Λαχώρη του Πακιστάν κάθε Φεβρουάριο γίνονται πανηγυρικές εκδηλώσεις, που επαναφέρουν στη μνήμη παγανιστικές συνήθειες του παρελθόντος.

Αλλά και στην ελληνική αρχαιότητα, ο χαρταετός δεν ήταν άγνωστος. Αναφέρεται ότι ο αρχιμηχανικός Αρχύτας του Τάραντα -4ος αι. π. Χ.- χρησιμοποίησε στην αεροδυναμική του τον αετό, ενώ υπάρχει και ελληνικό αγγείο της κλασικής εποχής με παράσταση κόρης, η οποία κρατά στα χέρια της μια μικρή λευκή σαΐτα (είδος αετού) με το νήμα της, έτοιμη να την πετάξει.

 

 

Πως συνδέθηκε όμως ο χαρταετός με την Καθαρά Δευτέρα;

Η Καθαρά Δευτέρα σηματοδοτεί την έναρξη της Σαρακοστής για την ορθόδοξη εκκλησία. και το τέλος των Απόκρεω, της κραιπάλης και της κρεοφαγίας. Οι επόμενες 48 ημέρες για την ακρίβεια που ακολουθούν μέχρι την ημέρα του Πάσχα, είναι ημέρες νηστείας και κάθαρσης της ψυχής και του σώματος εξού και ο χαρακτηρισμός «Καθαρά». Έτσι λοιπόν νηστίσιμα εδέσματα όπως λαγάνα (αζύμωτο ψωμί), ταραμάς, χόρτα κα. γεμίζουν τα τραπέζια εκείνη την ημέρα.

Αυτό που ίσως δεν γνωρίζουν οι περισσότεροι είναι ότι ανήμερα της Καθαράς Δευτέρας η εκκλησία θυμάται την έξοδο των Προπατόρων, Αδάμ και Εύας από τον παράδεισο, εξαιτίας της ανυπακοής τους, χάνοντας ότι τους χαρίστηκε απλόχερα, ακόμα και τη σχέση με το Θεό. Οι πόρτες του παράδεισου έκλεισαν πίσω τους. Γλυκύτατοι ύμνοι ηχούν στις εκκλησιές μας όλη την περίοδο του Τριωδίου και κυρίως την Καθαρά Δευτέρα, εξιστορώντας την έξοδο και τις συνέπειές της. Έτσι λοιπόν κι εμείς λαχταρώντας την επιστροφή στον παράδεισο βγαίνουμε στην εξοχή κι ερχόμαστε κοντά στη φύση. Νηστεύουμε για την κάθαρση της ψυχής και την εξιλέωση της ανθρωπότητας από το Προπατορικό αμάρτημα. Πετάμε τον χαρταετό σαν το πέταγμα της ψυχής μας στους Ουρανούς, για να φθάσουμε το Θεό. Το σώμα του χαρταετού και η ουρά, συμβολίζουν αντίστοιχα το σώμα και την ψυχή του ανθρώπου και για να πετάξει ψηλά πρέπει να υπάρξει ισορροπία μεταξύ τους.
Ο εορτασμός της Καθαράς Δευτέρας έχει τις ρίζες του στα βυζαντινά χρόνια όπου ονομαζόταν ΑπόδοσηΑπόθεση και τελούταν με συνοδευτικά δρώμενα. Ύμνοι σώζονται μέχρι τις μέρες μας όπως το « Ίδε το έαρ το καλόν πάλιν επανατέλει φέρον υγείαν και χαρά και την ευημερίαν». Το έθιμο του χαρταετού είναι μεταγενέστερο, δανεισμένο από την Ανατολή (κυρίως την Κίνα όπου η πρώτη κατασκευή χαρταετού χρονολογείται το 1000πΧ.. Κάθε τόπος στην Ελλάδα έχει τις δικές του ιδιομορφίες σχετικά με τα έθιμα της Καθαράς Δευτέρας. Σε ορισμένες περιοχές οι νοικοκυρές καθαρίζουν τις κατσαρόλες και τα χάλκινα σκεύη με σταχτόνερο για να αστράψουν και βάφουν λευκά τα πεζοδρόμια και τις ταράτσες. Στη Βόνιτσα υπάρχει το έθιμο του «αχυρένιου Γληγοράκη», στη Βιστωνίδα το έθιμο των «Μουτζούριδων», στη Θήβα ο «Βλάχικος γάμος», στα Μεστά της Χίου «το έθιμο του Αγά» και πολλά άλλα ανά την Ελλάδα.
Τα κούλουμα, όπως ονομάζεται η έξοδος στη φύση και το πέταγμα του αετού, είναι μια καλή ευκαιρία μάζωξης της οικογένειας και των αγαπημένων ανθρώπων γύρω από το σαρακοστιανό τραπέζι αλλά και σε ατομικό επίπεδο, το έναυσμα μιας προσπάθειας αποτοξίνωσης του σώματος και συνάμα, ανάτασης και κάθαρσης της Ψυχής. Καλά Κούλουμα!

Πηγή : Νομικά Επίλεκτα

 

Περισσότερα άρθρα στην κατηγορία : Ψυχαγωγία

  • ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ …

    Σαν σήμερα το 2001 οι ΗΠΑ δέχτηκαν πολλαπλά τρομοκρατικά χτυπήματα από αέρος… μία νέα εποχή τρομοκρατίας ξεκίνησε…

    Beautiful Life11 Σεπτεμβρίου 2017
  • ΚΑΛΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ – Ο “ΤΡΥΓΗΤΗΣ” ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΗΡΘΕ

    Ο γλυκός Σεπτέμβριος  είναι εδώ, για να μας θυμίζει πως το Καλοκαίρι συνεχίζεται αλλά ο Χειμώνας είναι προ των πυλών…

    Beautiful Life1 Σεπτεμβρίου 2017
  • ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ . . .

      Μια γρήγορη ματιά σε γεγονότα που σημάδεψαν στην πορεία της ανθρωπότητας…

    Beautiful Life26 Αυγούστου 2017
  • “ΚΑΠΟΤΕ ΣΤΗ ΣΑΛΟΝΙΚΗ”

    Το καλοκαίρι είναι η κατάλληλη εποχή για διάβασμα.Ακόμη μία πρόταση για ένα ξεχωριστό βιβλίο από το βιβλιοπωλείο ΜΑΡΝΕΡΗ.

    Beautiful Life15 Αυγούστου 2017
  • “ΣΕ ΛΕΠΤΟ ΠΑΓΟ”

    Ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα από τις εκδόσεις ΔΙΟΠΤΡΑ είναι η σημερινή πρόταση για βιβλίο από το βιβλιοπωλείο ΜΑΡΝΕΡΗ.

    Beautiful Life11 Αυγούστου 2017
  • “ΟΤΑΝ Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΝΤΥΘΗΚΕ ΤΟ ΨΕΜΑ”

    Ένα ακόμη μυθιστόρημα από τις εκδόσεις Ενάλιος, είναι η πρόταση από το βιβλιοπωλείο ΜΑΡΝΕΡΗ.

    Beautiful Life7 Αυγούστου 2017
  • “ΚΡΥΜΜΕΝΗ ΑΛΗΘΕΙΑ”

    Ένα ακόμη συναρπαστικό μυθιστόρημα, μία ακόμη πρόταση από το βιβλιοπωλείο “ΜΑΡΝΕΡΗ” και τις εκδόσεις Ψυχογιός για τις ζεστές ημέρες του καλοκαιριού.

    Beautiful Life5 Αυγούστου 2017
  • “ΘΑΛΑΣΣΑ ΦΩΤΙΑ”

    Ένα πολυτελέστατο γιοτ εμφανίζεται σε κάποιο νησί του Αιγαίου. Κι ένα προσφυγόπουλο, ο μικρούλης Τζαμάλ, εξαφανίζεται.

    Beautiful Life1 Αυγούστου 2017
  • ΖΑΓΟΡΟΧΩΡΙΑ… ΓΙΑ ΔΡΟΣΕΡΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ

    Μία εναλλακτική πρόταση για διακοπές το καλοκαίρι είναι το βουνό. Τα Ζαγοροχώρια  “υπόσχονται” υπέροχη φύση, πράσινο, δροσιά, περιπέτεια και καλό φαγητό.

    Beautiful Life27 Ιουλίου 2017