Connect
To Top

“ΑΜΟΛΑ ΚΑΛΟΥΜΠΑ…” – Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΑΡΑΕΤΟΥ

Όποιος έχει φτιάξει χαρταετό με καλάμια και χρωματιστό χαρτί…  να σηκώσει το χέρι!

Ήταν ιεροτελεστία, θυμάμαι… μέρες πριν την Καθαρά Δευτέρα, επιλεγόταν με προσοχή τα καλάμια. Το χαρτί έπρεπε να είναι καλής ποιότητας και σε φανταχτερά χρώματα. Σπάγγος μπόλικος, κόλλες, ψαλίδι και εφημερίδες συγκεντρώνονταν στην αυλή και συνήθως Σάββατο πρωί ξεκινούσε η κατασκευή.

Η κατασκευή του χαρταετού, τότε στα παιδικά μας χρόνια , ήταν σημαντική και σοβαρή υπόθεση. Έπρεπε να γίνει τέλειος για να πετάξει ψηλά. Όλα έπρεπε να γίνουν με ακρίβεια, τα ζύγια, η ουρά, τα αφτιά… το λάθος στη λεπτομέρεια έκρινε πολλά.

Οι μεγάλοι άντρες του σπιτού αρχικά βοηθούσαν και μετέδιδαν την “τεχνογνωσία”, με το πέρασμα των χρόνων επέβλεπαν απλώς. Καθήκον του μεγάλου αδερφού ήταν η κατασκευή και εγω , το μικρό, χωνόμουν για να βοηθήσω αλλά κατέληγα να κόβω απλά με το ψαλιδάκι στον σπάγγο στο σημείο που υποδεικνυόταν από τον big brother!

Ωραία χρόνια, όμορφα. Η Καθαρά Δευτέρα, άρρητα συνδεδεμένη με τον χαρταετό!

Ένα έθιμο από την μακρινή Ανατολή που έγινε αναπόσπαστο κομμάτι και της δικής μας παράδοσης.

 

Η ΙΣΤΟΡΙΑ 

Η ιστορία του φαίνεται πως ξεκινά  2.400 χρόνια πριν στην Κίνα. Ο αυτοκράτορας της Κίνας Γουέν Χσουν έκανε πειράματα πτήσεων με αετούς φτιαγμένους από μπαμπού, χρησιμοποιώντας για επιβάτες τους κρατούμενούς του. Οι τυχεροί που επιζούσαν κέρδιζαν την ελευθερία τους.

Αρχικά  υλικό κατασκευής των χαρταετών δεν ήταν το χαρτί, αλλά το ξύλο. Οι λαοί της Ανατολής χρησιμοποιούσαν τους χαρταετούς σε μαγικές τελετές, θρησκευτικές εκδηλώσεις και σε τελετουργίες για τον εξορκισμό του κακού. Πίστευαν ότι όσο ψηλότερα ανεβεί ο αετός τόσο πιο τυχεροί θα είναι.
Μια από τις πιο εντυπωσιακές γιορτές με χαρταετούς που ”χορεύουν” στους αιθέρες πραγματοποιείται εδώ και χιλιάδες χρόνια στη Βόρεια Ινδία, για την υποδοχή της άνοιξης, με εντυπωσιακές τελετές που έχουν τις ρίζες τους στην ινδουιστική μυθολογία. Για τον ίδιο λόγο, στη Λαχώρη του Πακιστάν κάθε Φεβρουάριο γίνονται πανηγυρικές εκδηλώσεις, που επαναφέρουν στη μνήμη παγανιστικές συνήθειες του παρελθόντος.

Αλλά και στην ελληνική αρχαιότητα, ο χαρταετός δεν ήταν άγνωστος. Αναφέρεται ότι ο αρχιμηχανικός Αρχύτας του Τάραντα -4ος αι. π. Χ.- χρησιμοποίησε στην αεροδυναμική του τον αετό, ενώ υπάρχει και ελληνικό αγγείο της κλασικής εποχής με παράσταση κόρης, η οποία κρατά στα χέρια της μια μικρή λευκή σαΐτα (είδος αετού) με το νήμα της, έτοιμη να την πετάξει.

 

 

Πως συνδέθηκε όμως ο χαρταετός με την Καθαρά Δευτέρα;

Η Καθαρά Δευτέρα σηματοδοτεί την έναρξη της Σαρακοστής για την ορθόδοξη εκκλησία. και το τέλος των Απόκρεω, της κραιπάλης και της κρεοφαγίας. Οι επόμενες 48 ημέρες για την ακρίβεια που ακολουθούν μέχρι την ημέρα του Πάσχα, είναι ημέρες νηστείας και κάθαρσης της ψυχής και του σώματος εξού και ο χαρακτηρισμός «Καθαρά». Έτσι λοιπόν νηστίσιμα εδέσματα όπως λαγάνα (αζύμωτο ψωμί), ταραμάς, χόρτα κα. γεμίζουν τα τραπέζια εκείνη την ημέρα.

Αυτό που ίσως δεν γνωρίζουν οι περισσότεροι είναι ότι ανήμερα της Καθαράς Δευτέρας η εκκλησία θυμάται την έξοδο των Προπατόρων, Αδάμ και Εύας από τον παράδεισο, εξαιτίας της ανυπακοής τους, χάνοντας ότι τους χαρίστηκε απλόχερα, ακόμα και τη σχέση με το Θεό. Οι πόρτες του παράδεισου έκλεισαν πίσω τους. Γλυκύτατοι ύμνοι ηχούν στις εκκλησιές μας όλη την περίοδο του Τριωδίου και κυρίως την Καθαρά Δευτέρα, εξιστορώντας την έξοδο και τις συνέπειές της. Έτσι λοιπόν κι εμείς λαχταρώντας την επιστροφή στον παράδεισο βγαίνουμε στην εξοχή κι ερχόμαστε κοντά στη φύση. Νηστεύουμε για την κάθαρση της ψυχής και την εξιλέωση της ανθρωπότητας από το Προπατορικό αμάρτημα. Πετάμε τον χαρταετό σαν το πέταγμα της ψυχής μας στους Ουρανούς, για να φθάσουμε το Θεό. Το σώμα του χαρταετού και η ουρά, συμβολίζουν αντίστοιχα το σώμα και την ψυχή του ανθρώπου και για να πετάξει ψηλά πρέπει να υπάρξει ισορροπία μεταξύ τους.
Ο εορτασμός της Καθαράς Δευτέρας έχει τις ρίζες του στα βυζαντινά χρόνια όπου ονομαζόταν ΑπόδοσηΑπόθεση και τελούταν με συνοδευτικά δρώμενα. Ύμνοι σώζονται μέχρι τις μέρες μας όπως το « Ίδε το έαρ το καλόν πάλιν επανατέλει φέρον υγείαν και χαρά και την ευημερίαν». Το έθιμο του χαρταετού είναι μεταγενέστερο, δανεισμένο από την Ανατολή (κυρίως την Κίνα όπου η πρώτη κατασκευή χαρταετού χρονολογείται το 1000πΧ.. Κάθε τόπος στην Ελλάδα έχει τις δικές του ιδιομορφίες σχετικά με τα έθιμα της Καθαράς Δευτέρας. Σε ορισμένες περιοχές οι νοικοκυρές καθαρίζουν τις κατσαρόλες και τα χάλκινα σκεύη με σταχτόνερο για να αστράψουν και βάφουν λευκά τα πεζοδρόμια και τις ταράτσες. Στη Βόνιτσα υπάρχει το έθιμο του «αχυρένιου Γληγοράκη», στη Βιστωνίδα το έθιμο των «Μουτζούριδων», στη Θήβα ο «Βλάχικος γάμος», στα Μεστά της Χίου «το έθιμο του Αγά» και πολλά άλλα ανά την Ελλάδα.
Τα κούλουμα, όπως ονομάζεται η έξοδος στη φύση και το πέταγμα του αετού, είναι μια καλή ευκαιρία μάζωξης της οικογένειας και των αγαπημένων ανθρώπων γύρω από το σαρακοστιανό τραπέζι αλλά και σε ατομικό επίπεδο, το έναυσμα μιας προσπάθειας αποτοξίνωσης του σώματος και συνάμα, ανάτασης και κάθαρσης της Ψυχής. Καλά Κούλουμα!

Πηγή : Νομικά Επίλεκτα

 

Περισσότερα άρθρα στην κατηγορία : Ψυχαγωγία

  • ΤΙ ΕΤΡΩΓΑΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ

    Αν καλούσαμε για δείπνο μερικά από τα σπουδαιότερα μυαλά της αρχαίας Ελλάδας, όπως τον Ηρόδοτο, τον Ηρακλή και τον Αριστοφάνη, σίγουρα...

    Beautiful Life6 Ιουλίου 2018
  • “ΣΕ ΑΦΗΣΑ”

    Ένα συναρπαστικό βιβλίο είναι η πρόταση για το βιβλίο αυτής της εβδομάδας από το βιβλιοπωλείο ΜΑΡΝΕΡΗ.

    Beautiful Life2 Ιουλίου 2018
  • ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ…

      Πρώτη Ιουλίου σήμερα και η ιστορία έχει καταγράψει σημαντικές στιγμές στο διάβα της, με αρκετές από αυτές στο πρόσφατο παρελθόν.

    Beautiful Life1 Ιουλίου 2018
  • Η ΑΛΟΝΝΗΣΟΣ ΘΑ ΣΑΣ ΜΑΓΕΨΕΙ

    Καταπράσινα νερά, πευκόφυτα δάση, ειδυλλιακές παραλίες, γαλήνη και ηρεμία: Αυτό το νησί των Σποράδων τα έχει όλα… στη φύση του.

    Beautiful Life1 Ιουλίου 2018
  • ΙΚΑΡΙΑ ΓΙΑ ΧΑΛΑΡΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ

    Το καλοκαίρι είναι προ των πυλών και όλοι έχουμε αρχίσει να σκεφτόμαστε τις… διακοπές. Αν αγαπάτε τη χαλάρωση και την ηρεμία...

    Beautiful Life24 Απριλίου 2018
  • “ΤΟ ΘΑΝΑΣΙΜΟ ΠΕΡΑΣΜΑ”

    Το βιβλίο “ΤΟ ΘΑΝΑΣΙΜΟ ΠΕΡΑΣΜΑ” είναι η πρόταση αυτής της εβδομάδας από το βιβλιοπωλείο “ΜΑΡΝΕΡΗ”.

    Beautiful Life16 Απριλίου 2018
  • “ΜΑΥΡΑ ΛΙΒΑΔΙΑ”

    Το βιβλίο της Αγνής Σιούλα, “Μαύρα Λιβάδια” είναι η πρόταση της εβδομάδας από το βιβλιοπωλείο ΜΑΡΝΕΡΗ.

    Beautiful Life13 Μαρτίου 2018
  • “ΨΩΜΙ ΚΑΙ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑ”

    “ΨΩΜΙ ΚΑΙ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑ” από τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη για την ημέρα της Γυναίκας.

    Beautiful Life5 Μαρτίου 2018
  • “ΤΙ ΕΜΑΘΑ ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ”

    Ένα βιβλίο – οι εμπειρίες μιας ζωής στα ταξίδια της Λένας Διβάνη- είναι η πρόταση του βιβλιοπωλείο ΜΑΡΝΕΡΗ για αυτή την...

    Beautiful Life4 Μαρτίου 2018