Connect
To Top

“ΑΜΟΛΑ ΚΑΛΟΥΜΠΑ…” – Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΑΡΑΕΤΟΥ

Όποιος έχει φτιάξει χαρταετό με καλάμια και χρωματιστό χαρτί…  να σηκώσει το χέρι!

Ήταν ιεροτελεστία, θυμάμαι… μέρες πριν την Καθαρά Δευτέρα, επιλεγόταν με προσοχή τα καλάμια. Το χαρτί έπρεπε να είναι καλής ποιότητας και σε φανταχτερά χρώματα. Σπάγγος μπόλικος, κόλλες, ψαλίδι και εφημερίδες συγκεντρώνονταν στην αυλή και συνήθως Σάββατο πρωί ξεκινούσε η κατασκευή.

Η κατασκευή του χαρταετού, τότε στα παιδικά μας χρόνια , ήταν σημαντική και σοβαρή υπόθεση. Έπρεπε να γίνει τέλειος για να πετάξει ψηλά. Όλα έπρεπε να γίνουν με ακρίβεια, τα ζύγια, η ουρά, τα αφτιά… το λάθος στη λεπτομέρεια έκρινε πολλά.

Οι μεγάλοι άντρες του σπιτού αρχικά βοηθούσαν και μετέδιδαν την “τεχνογνωσία”, με το πέρασμα των χρόνων επέβλεπαν απλώς. Καθήκον του μεγάλου αδερφού ήταν η κατασκευή και εγω , το μικρό, χωνόμουν για να βοηθήσω αλλά κατέληγα να κόβω απλά με το ψαλιδάκι στον σπάγγο στο σημείο που υποδεικνυόταν από τον big brother!

Ωραία χρόνια, όμορφα. Η Καθαρά Δευτέρα, άρρητα συνδεδεμένη με τον χαρταετό!

Ένα έθιμο από την μακρινή Ανατολή που έγινε αναπόσπαστο κομμάτι και της δικής μας παράδοσης.

 

Η ΙΣΤΟΡΙΑ 

Η ιστορία του φαίνεται πως ξεκινά  2.400 χρόνια πριν στην Κίνα. Ο αυτοκράτορας της Κίνας Γουέν Χσουν έκανε πειράματα πτήσεων με αετούς φτιαγμένους από μπαμπού, χρησιμοποιώντας για επιβάτες τους κρατούμενούς του. Οι τυχεροί που επιζούσαν κέρδιζαν την ελευθερία τους.

Αρχικά  υλικό κατασκευής των χαρταετών δεν ήταν το χαρτί, αλλά το ξύλο. Οι λαοί της Ανατολής χρησιμοποιούσαν τους χαρταετούς σε μαγικές τελετές, θρησκευτικές εκδηλώσεις και σε τελετουργίες για τον εξορκισμό του κακού. Πίστευαν ότι όσο ψηλότερα ανεβεί ο αετός τόσο πιο τυχεροί θα είναι.
Μια από τις πιο εντυπωσιακές γιορτές με χαρταετούς που ”χορεύουν” στους αιθέρες πραγματοποιείται εδώ και χιλιάδες χρόνια στη Βόρεια Ινδία, για την υποδοχή της άνοιξης, με εντυπωσιακές τελετές που έχουν τις ρίζες τους στην ινδουιστική μυθολογία. Για τον ίδιο λόγο, στη Λαχώρη του Πακιστάν κάθε Φεβρουάριο γίνονται πανηγυρικές εκδηλώσεις, που επαναφέρουν στη μνήμη παγανιστικές συνήθειες του παρελθόντος.

Αλλά και στην ελληνική αρχαιότητα, ο χαρταετός δεν ήταν άγνωστος. Αναφέρεται ότι ο αρχιμηχανικός Αρχύτας του Τάραντα -4ος αι. π. Χ.- χρησιμοποίησε στην αεροδυναμική του τον αετό, ενώ υπάρχει και ελληνικό αγγείο της κλασικής εποχής με παράσταση κόρης, η οποία κρατά στα χέρια της μια μικρή λευκή σαΐτα (είδος αετού) με το νήμα της, έτοιμη να την πετάξει.

 

 

Πως συνδέθηκε όμως ο χαρταετός με την Καθαρά Δευτέρα;

Η Καθαρά Δευτέρα σηματοδοτεί την έναρξη της Σαρακοστής για την ορθόδοξη εκκλησία. και το τέλος των Απόκρεω, της κραιπάλης και της κρεοφαγίας. Οι επόμενες 48 ημέρες για την ακρίβεια που ακολουθούν μέχρι την ημέρα του Πάσχα, είναι ημέρες νηστείας και κάθαρσης της ψυχής και του σώματος εξού και ο χαρακτηρισμός «Καθαρά». Έτσι λοιπόν νηστίσιμα εδέσματα όπως λαγάνα (αζύμωτο ψωμί), ταραμάς, χόρτα κα. γεμίζουν τα τραπέζια εκείνη την ημέρα.

Αυτό που ίσως δεν γνωρίζουν οι περισσότεροι είναι ότι ανήμερα της Καθαράς Δευτέρας η εκκλησία θυμάται την έξοδο των Προπατόρων, Αδάμ και Εύας από τον παράδεισο, εξαιτίας της ανυπακοής τους, χάνοντας ότι τους χαρίστηκε απλόχερα, ακόμα και τη σχέση με το Θεό. Οι πόρτες του παράδεισου έκλεισαν πίσω τους. Γλυκύτατοι ύμνοι ηχούν στις εκκλησιές μας όλη την περίοδο του Τριωδίου και κυρίως την Καθαρά Δευτέρα, εξιστορώντας την έξοδο και τις συνέπειές της. Έτσι λοιπόν κι εμείς λαχταρώντας την επιστροφή στον παράδεισο βγαίνουμε στην εξοχή κι ερχόμαστε κοντά στη φύση. Νηστεύουμε για την κάθαρση της ψυχής και την εξιλέωση της ανθρωπότητας από το Προπατορικό αμάρτημα. Πετάμε τον χαρταετό σαν το πέταγμα της ψυχής μας στους Ουρανούς, για να φθάσουμε το Θεό. Το σώμα του χαρταετού και η ουρά, συμβολίζουν αντίστοιχα το σώμα και την ψυχή του ανθρώπου και για να πετάξει ψηλά πρέπει να υπάρξει ισορροπία μεταξύ τους.
Ο εορτασμός της Καθαράς Δευτέρας έχει τις ρίζες του στα βυζαντινά χρόνια όπου ονομαζόταν ΑπόδοσηΑπόθεση και τελούταν με συνοδευτικά δρώμενα. Ύμνοι σώζονται μέχρι τις μέρες μας όπως το « Ίδε το έαρ το καλόν πάλιν επανατέλει φέρον υγείαν και χαρά και την ευημερίαν». Το έθιμο του χαρταετού είναι μεταγενέστερο, δανεισμένο από την Ανατολή (κυρίως την Κίνα όπου η πρώτη κατασκευή χαρταετού χρονολογείται το 1000πΧ.. Κάθε τόπος στην Ελλάδα έχει τις δικές του ιδιομορφίες σχετικά με τα έθιμα της Καθαράς Δευτέρας. Σε ορισμένες περιοχές οι νοικοκυρές καθαρίζουν τις κατσαρόλες και τα χάλκινα σκεύη με σταχτόνερο για να αστράψουν και βάφουν λευκά τα πεζοδρόμια και τις ταράτσες. Στη Βόνιτσα υπάρχει το έθιμο του «αχυρένιου Γληγοράκη», στη Βιστωνίδα το έθιμο των «Μουτζούριδων», στη Θήβα ο «Βλάχικος γάμος», στα Μεστά της Χίου «το έθιμο του Αγά» και πολλά άλλα ανά την Ελλάδα.
Τα κούλουμα, όπως ονομάζεται η έξοδος στη φύση και το πέταγμα του αετού, είναι μια καλή ευκαιρία μάζωξης της οικογένειας και των αγαπημένων ανθρώπων γύρω από το σαρακοστιανό τραπέζι αλλά και σε ατομικό επίπεδο, το έναυσμα μιας προσπάθειας αποτοξίνωσης του σώματος και συνάμα, ανάτασης και κάθαρσης της Ψυχής. Καλά Κούλουμα!

Πηγή : Νομικά Επίλεκτα

 

Περισσότερα άρθρα στην κατηγορία : Ψυχαγωγία

  • ΑΛΚΥΟΝΙΔΕΣ ΜΕΡΕΣ

    Ως Αλκυονίδες μέρες λέγονται από τους Έλληνες ημέρες του χειμώνα κατά τις οποίες επικρατεί καλός καιρός με ηλιοφάνεια. Οι ημέρες αυτές έλαβαν το...

    Beautiful Life20 Ιανουαρίου 2019
  • Ο ΠΙΟ “ΠΑΓΩΜΕΝΟΣ” ΑΓΩΝΑΣ ΔΡΟΜΟΥ!

    Δεκαέξι γενναίοι δρομείς συγκεντρώθηκαν στο ρωσικό χωριό Oymyakon, που είναι ένα από τα πιο κρύα μέρη στη γη, για να συναγωνιστούν...

    Beautiful Life18 Ιανουαρίου 2019
  • ΔΕΝΤΡΟ 100 ΧΡΟΝΩΝ ΕΓΙΝΕ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

    Έξω από το σπίτι της υπήρχε ένα δέντρο 110 ετών, το οποίο σάπιζε. Το δέντρο είχε γίνει επικίνδυνο και όλοι πίεζαν...

    Beautiful Life15 Ιανουαρίου 2019
  • ΠΑΝΕΜΟΡΦΑ ΧΙΟΝΙΣΜΕΝΑ ΤΟΠΙΑ

    Μερικές φωτογραφίες από πανέμορφα χιονισμένα τοπία…

    Beautiful Life9 Ιανουαρίου 2019
  • ΝΕΟΣ ΧΡΟΝΟΣ, ΝΕΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ, ΝΕΑ ΟΠΤΙΚΗ

    Και ξαφνικά 2019… το περιμέναμε αλλά και πάλι ήρθε γρήγορα, σαν ένα φτερό που φέρνει ο άνεμος από το παράθυρο! Η...

    Beautiful Life8 Ιανουαρίου 2019
  • ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ

    Εκτός από τα πολλά γνωστά έθιμα της Πρωτοχρονιάς, κάθε περιοχή της Ελλάδας έχει τις δικές της παραδόσεις που περνούν από γενιά σε γενιά και...

    Beautiful Life1 Ιανουαρίου 2019
  • ΟΙ ΚΑΛΙΚΑΝΤΖΑΡΟΙ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

    Είναι μικρά, άσχημα, κοκαλιάρικα πλασματάκια, εμφανίζονται τις ημέρες των Χριστουγέννων και μοναδικός σκοπός τους είναι για δώδεκα ημέρες να κάνουν τη...

    Beautiful Life24 Δεκεμβρίου 2018
  • ΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΔΩΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΠΠΟΥ ΚΑΙ ΤΗ ΓΙΑΓΙΑ

    Λίγες μέρες πριν τα Χριστούγεννα, διαλέξτε πρωτότυπα δώρα που για τον παππού και τη γιαγιά: δώρα που ακονίζουν το μυαλό. Λίγες...

    Beautiful Life23 Δεκεμβρίου 2018
  • ΟΙ ΝΙΚΗΤΕΣ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ BLIFE.GR

    Συγχαρητήρια!!! Πραγματοποιήθηκε η κλήρωση για τα δώρα του μεγάλου διαγωνισμού μας… Θα θέλαμε να σας ευχαριστήσουμε από καρδιάς για τη μεγάλη...

    Beautiful Life21 Δεκεμβρίου 2018